Historisch Jaarboek voor heel Gelderland
Op 23 januari is het 116e deel van de Bijdragen en Mededelingen Gelre in het Arnhemse Provinciehuis gepresenteerd. Leden van de Vereniging Gelre krijgen het Jaarboek eind januari of begin februari thuisgestuurd. Wat valt er dit jaar te lezen?
Ditmaal bevat het jaarboek opvallend veel kaartmateriaal. Van de zeven artikelen hebben er vijf betrekking op een historisch-geografisch of topografisch onderwerp. We gaan ver terug tot in de middeleeuwen met een bijdrage over de kampontginningen in ‘Het Woud’ van de Gelderse Vallei, waarbij speciale aandacht wordt besteed aan de rol die bisschoppen, kerkelijke instellingen én de graaf van Gelre speelden bij de ontginningen. Een paar eeuwen later, in 1634, vervaardigde landmeter Nicolaas van Geelkercken een kaartboek voor het Arnhemse Sint Catharina Gasthuis. In dit jaarboek wordt deze prachtige bron onder de loep genomen en de vraag gesteld welke rol het kaartboek speelde bij het goederenbeheer van het gasthuis.
Een volgend artikel richt zich op de vijf schipbruggen die in Gelderland hebben gelegen. Er is geen Nederlandse provincie die zoveel schipbruggen kende. Het thema water speelt ook een grote rol in een bijdrage over de wateroverlast die Gelderland decennialang teisterde na de opening van het Pannderens kanaal in 1708, en de beslissende rol die de koning van Pruisen speelde in de oplossing hiervan.
Verder wordt in dit jaarboek de bestuurlijke inrichting in de kwartieren van Zutphen en Veluwe in de vroegmoderne tijd vergeleken, is er aandacht voor het ontstaan van het naoorlogse Gelderse provinciale cultuurbeleid en de rol van Bernard Verhoeven hierin, en wordt de rijkdom aan Gelderse streektalen, en vooral de vele lokale activiteiten op dit gebied, in kaart gebracht.
Traditiegetrouw sluit het jaarboek af met een bloemlezing van interessante artikelen uit andere Gelderse historische periodieken, ditmaal allen gewijd aan de Tweede Wereldoorlog. Ook de besprekingen van recent verschenen boeken mogen niet ontbreken.
De inhoudsopgave van het Jaarboek 2025 vindt u hier. Het Jaarboek 2025 kost € 35,-.
