25 maart 2026, 14.00-17.00 uur; in de Zuiderkapel van de Stevenskerk (Aanmelden verplicht)
De geschiedschrijving van Gelderland is begonnen in Nijmegen. Willem van Berchen (ca 1420-1481), als priester verbonden aan de Sint Stevenskerk, schreef jarenlang aan het Latijnse Chronicon Geldriae. Die tekst is door Leo Nellissen en Louis Swinkels voor het eerst in het Nederlands vertaald als Gelderse kroniek, en daarmee toegankelijk voor een groot publiek. Van Berchen vertelt over het mythische begin van Nijmegen en Gelre, waarin Julius Caesar en de Gelderse Draak een belangrijke rol spelen.
Hij schreef een verhaal met veel anekdotes en pakkende details over graven en hertogen, waarin broers en zussen elkaar naar het leven staan, en een zoon zijn vader gevangen laat nemen. Hij vertelt over wrede oorlogen en tal van wetenswaardigheden over de bouw van kerken en kloosters in Gelderland, maar ook over de kok van de hertog die door slimheid een kookwedstrijd in Engeland wint. Zijn vaderstad Nijmegen neemt in de kroniek een prominente plaats in. Uitgebreider dan tijdgenoten vertelt hij over de bouw en vroege geschiedenis van de Stevenskerk.
Op woensdag 25 maart organiseren de Vereniging Gelre, het Regionaal Archief Nijmegen en de Radboud Universiteit (Faculteit der Letteren, RICH) een bijzonder symposium in de Stevenskerk over de Gelderse kroniek van Willem van Berchen, over andere middeleeuwse kronieken en over de Gelderse geschiedschrijving in onze tijd. Het symposium is bedoeld voor iedereen die belangstelling heeft voor middeleeuwse en Gelderse geschiedschrijving.
Een voorpublicatie van twee episoden uit de Gelderse Kroniek: https://vereniginggelre.nl/willem-van-berchen-gelderse-kroniek-een-voorpublicatie/.
Programma
13.45-14.10 Inloop in de Zuiderkapel
14.10 uur Johan Oosterman, Kom vanavond met verhalen. Het Nijmeegse begin van de Gelderse geschiedschrijving
14.30 uur Eef Overgaauw, Een heel andere kroniek. Het Registrum sophologicum van Arnold Heymerick (1484)
15.00 uur Bram Caers, Eigen geschiedenis eerst! Regionale en lokale reflexen in de laatmiddeleeuwse geschiedschrijving in de Nederlanden
15.30 uur Elyze Storms-Smeets, Gelderse geschiedenis schrijven in de 21e eeuw. Nieuwe perspectieven, technieken en inzichten
16.00 uur Louis Swinkels, De Gelderse Kroniek van Willem van Berchen: opbouw en thematiek
16.30 receptie in de Stevensfoyer
Sprekers
Dr. Bram Caers is universitair docent Middelnederlandse letterkunde aan de Universiteit Leiden.
Prof.dr. Johan Oosterman is hoogleraar Oudere Nederlandse Letterkunde aan de Radboud Universiteit.
Prof.dr. Eef Overgaauw was van 2000-2022 Hoofd van de Handschriftenafdeling van de Staatsbibliothek zu Berlin en sinds 2004 hoogleraar Paleografie en codicologie aan de Freie Universität Berlin.
Prof.dr. Elyze Storms-Smeets is historisch geograaf en landschapshistoricus bij het Gelders Genootschap en hoogleraar Gelderse geschiedenis aan de Radboud Universiteit.
Dr. Louis Swinkels was van 1987 tot 2020 als conservator werkzaam in het Provinciaal Museum G.M. Kam en Museum Het Valkhof in Nijmegen.
Kroniek te zien
Van de kroniek zijn slechts twee handschriften bewaard gebleven. Het Nijmeegse handschrift, een van de topstukken van het Regionaal Archief Nijmegen, wordt speciaal voor het symposium naar de Stevenskerk gebracht en is aldaar (alleen deze middag) te zien.
Praktische informatie
Datum: 25 maart 2026, Tijd: 14.00 tot 17.00 uur (incl. afsluitende borrel)
Plaats: Zuiderkapel van de Stevenskerk
Kosten: gratis.
Aanmelden verplicht via de Vereniging Gelre: . Vermeld in het onderwerp ‘Willem van Berchen’. Er is plaats voor maximaal 75 personen.
