Maakbare boeren en boerinnen?
Landbouw en platteland in Gelderland tijdens de wederopbouwjaren
Tachtig jaar geleden werd Nederland bevrijd en begonnen de wederopbouwjaren. Daarbij ging het niet alleen om het herbouwen van wat tijdens de Tweede Wereldoorlog verwoest was. Velen wilden na de oorlog een nieuwe start maken, het beter doen dan vóór de oorlog. Dat gold zeker ook voor het platteland. De landbouw, zeker op de kleine bedrijven op de zandgronden, werd als achterhaald en inefficiënt beschouwd, en de woonomstandigheden als onacceptabel.
Landbouw en platteland moesten vernieuwd worden. Dat gebeurde door ruilverkaveling en mechanisatie om zo de productiefactoren efficiënter te maken. Maar ook de mensen moesten veranderen, ze moesten hun ‘traditionele’ ideeën opgeven en gevormd worden tot moderne burgers. De boerenbevolking werd als maakbaar beschouwd, zoals historicus Erwin Karel het heeft uitgedrukt.
Op het symposium wordt ingegaan op de middelen die werden ingezet om dat doel te bereiken, zoals landbouwvoorlichtingsfilms en landbouwhuishoudonderwijs, en op verzet tegen de modernisering, zoals bij de discussies over doelmatige boerderijbouw. Dit offensief was uiteindelijke succesvol en de gevolgen ervan zijn nog steeds merkbaar: een hoogproductieve landbouwsector, die helaas ook vervuilend is, en moeilijk te veranderen.
Programma
12.30 Inloop met koffie en thee
13:00 Welkom
13:05 Peter Veer (Landschapsarchitect en audiovisueel programmamaker)
13:45 Sophie Elpers (Onderzoeker etnologie bij het Meertensinstituut en professor Immaterieel Erfgoed en Etnologie aan de Universiteit Antwerpen)
14:30 Pauze
15:00 Jeanne van Poppel (Oral history onderzoeker)
15:45 Piet van Cruyningen (Onderzoeker landbouwgeschiedenis Wageningen University & Research)
16:30 Borrel
Inschrijven kan door uiterlijk 22 oktober een e-mail te sturen naar info@vereniginggelre.nl en gelijktijdig de deelnemersbijdrage over te maken naar NL57 ABNA 0438 0782 09, ten name van Vereniging Gelre te Arnhem, onder vermelding van uw naam en ‘Symposium Gelre 2025’. De deelnemersbijdrage bedraagt 15 euro voor leden en 17,50 euro voor niet-leden: zij zijn van harte welkom. Studenten zijn gratis welkom.
Kortom:
Wanneer: vrijdag 31 oktober 2025
Waar: WUR Campus, Gebouw Impulse, zaal NcountR: Stippenweg 2, 6708 WE Wageningen
Aanmelden: uiterlijk 22 oktober via
Deelnemerskosten: studenten gratis; leden 15 euro; niet-leden 17,50 euro (incl. koffie/thee en borrel). Bij aanmelding overmaken naar NL57 ABNA 0438 0782 09, t.n.v. Vereniging Gelre te Arnhem, onder vermelding van uw naam en ‘Symposium Gelre 2025’.
We hopen u op 31 oktober te verwelkomen.
Met vriendelijke groet,
namens het bestuur,
Johan Oosterman
Voorzitter Vereniging Gelre
